Standpunten

Algemene Beschouwingen Begroting 2014-2017

Onderstaande algemene Beschouwingen zijn door fractievoorzitter Jan Spijkerboer uitgesproken tijdens de Raadsvergaderng van 11 november 2013

Algemene Beschouwingen

SGP/ChristenUnie

De Programmabegroting 2014-2017 is de laatste schijf in deze bestuursperiode. Bij de begroting gaat het natuurlijk allereerst over de cijfers, maar onlosmakelijk daaraan verbonden is het achterliggende beleid. Met andere woorden, welk beleid is gevoerd, vanuit welke visie en met  welke financiële consequenties?

Als we dan terugkijken naar deze bestuursperiode, met deze coalitie, dan heeft vooral  het financieel op orde houden vanuit een neoliberale gedachtegang  van de gemeente,  aandacht gehad en dit wordt dan ook als trots wapenfeit door deze coalitie gepresenteerd. En het is waar, door een mix aan belastingverhogingen en andere maatregelen zijn de financiën op orde. Zodanig dat er uitgerekend in het verkiezingsjaar geen extra belastingenverhogingen nodig zijn en zelfs een korting van 2,4 miljoen opgevangen kan worden.

En verder, wat is er verder gebeurd?   Ja,  de nodige investeringen zijn  gedaan voor sportvoorzieningen, maar tegelijk hebben we op het groen- en wegenonderhoud dusdanig bezuinigd dat we nu constateren dat de staat van onderhoud  te wensen overlaat en er snel iets moet gebeuren. Verder heeft de gemeente zich vooral bezig gehouden met het omvormen naar een regiegemeente. Waar dit proces toe zal leiden is echter nog een open vraag: het einddoel is onduidelijk.  Het lijkt erop dat het regiemodel zo hier en daar wordt toegepast; daar  waar het in ons straatje past.  Voor het komende jaar staat bijvoorbeeld het privatiseren van het groenonderhoud op de agenda onder het motto ‘regiegemeente zijn’.

De vraag die boven komt drijven: Welke missie heeft deze coalitie eigenlijk en is er wel een visie van waaruit gewerkt wordt?  De coalitie werkt een coalitieakkoord uit voor de duur van vier jaren maar tijdens de rit zijn er ingrijpende veranderingen gaande binnen onze samenleving. Decentralisaties komen op ons af en dat is meer dan alleen het geven van zorg minus de korting die het rijk oplegt. De decentralisaties zien op een belangrijke beweging in onze maatschappij, waarbij het gaat om participatie van burgers en dat heeft invloed op hoe we zaken binnen de gemeente regelen. Dit geldt  niet alleen binnen het sociale domein, maar door alle domeinen heen en dat is meer dan alleen het uitvoeren van een akkoord alleen of het bepalen van beleid en de uitvoer aan andere organisaties over laten. Het ontbreekt in onze optiek aan een duiding en de  gevolgen  van deze maatschappelijke ontwikkeling. Het college werkt met loyale steun van de coalitie haar programma uit zonder rekening te houden met kantelende maatschappijopvattingen. Een gemiste kans wat ons betreft.

De fractie van SGP/ChristenUnie ziet ook mogelijkheden en kansen door de maatschappelijke ontwikkelingen  die we vanuit een sociaal christelijk perspectief vorm willen geven..

En om dat meer in perspectief te zetten,  wil ik graag wat terug in de tijd, naar de periode van de opbouw van de verzorgingsstaat rond de jaren vijftig in de vorige eeuw. Kees Schuyt constateert in “Noden en Wensen” dat het in die jaren; “om het lenigen van noden, urgente behoeften van bepaalde groepen die hun bestaanszekerheid aantastten en waarin niet op familiale basis kon worden voorzien. Bovendien stonden soberheid en eenvoud van uitkeringen centraal waarbij op geen enkele wijze voorbij gegaan werd aan eigen verantwoordelijkheid, initiatieven van en aansporing van betrokkenen”

Na 1965 start de uitbouw van de verzorgingsstaat, dit duurt tot half jaren tachtig. Naast de noden worden ook steeds meer wensen van burgers gehonoreerd. Zo rond 1985 gaat men inzien dat de verzorgingsstaat in die vorm niet meer houdbaar is. Er worden wel stelselwijzigingen doorgevoerd maar fundamenteel werd de zaak niet aangepakt. Vanwege crisisachtige omstandigheden lijkt nu een meer fundamentele keuze gemaakt te gaan worden.

In de achterliggende jaren heeft  onze fractie bij algemene beschouwingen aangegeven dat zij  onderscheid wil maken in noden, waarbij het gaat om noodzakelijke voorwaarden voor een fatsoenlijk (collectief) menselijk bestaan en wensen waarbij deze noodzaak ontbreekt. Met andere woorden: wij  vinden dat de gemeente ruim moet zijn daar waar het om noodzakelijke voorwaarden gaat en krap daar waar het om wensen gaat. Zo vinden wij de besteding van een aantal tonnen euro’s voor kunstgrasvelden in dat licht een uitgave die daarin niet past en een bezuiniging op het wegonderhoud van de afgelopen jaren ook niet.

Onze visie op de inrichting van de lokale samenleving kan weergegeven worden als publieke gerechtigheid die in twee aspecten uiteenvalt:

            1. Het beschermen van kwetsbaren die met echte nood te maken hebben en,

2.  Het scheppen van randvoorwaarden voor het goede leven en dat is, dat zal u niet verbazen, een leven in dienstbaarheid aan God en aan elkaar.

Als wij als overheid dat weten waar te maken of op zijn minst daar geen beletsel tegen opwerpen, is dat voldoende.

Het bovenstaande vraagt van burgers een nieuw verantwoordelijkheidsbesef en van de lokale overheid het loslaten van centralistisch maakbaarheidsgeloof. Pas dan kan er een echte participatiemaatschappij groeien[1].

Het bovenstaande heeft ook gevolgen voor hoe we als lokale overheid functioneren in relatie tot de lokale samenleving. Het is niet een coalitieakkoord vastleggen, zodat we de aankomende vier jaren weten waaraan we werken en waar de burgers vanuit kunnen gaan en aansluiten, nee het gaat om een echt terugtredende overheid  en een andere wijze van werken voor zowel maatschappelijke organisaties, burgers als de gemeente. Ook van maatschappelijke organisaties en inwoners moet meer verwacht worden. Iedereen zal meer zelf moeten doen en vaker het eigen sociale netwerk moeten inschakelen. Het vraagt ook meer van scholen, sportverenigingen, etc. De gemeente is niet langer de allesweter en degene die alles maar moet oplossen, regelen en beheersen.

Dit betekent voor het gemeentebestuur:

  • Loslaten wat beter door  anderen gedaan kan worden,
  • Het stimuleren van initiatieven uit de samenleving en,
  • Zeker geen onnodige drempels opwerpen bij het realiseren van die initiatieven.

Per situatie dient in samenspraak met anderen bepaalt te worden welke rol er voor de gemeente is weggelegd. En het in plaats van toepassen van regels stimuleren dat verschillende partijen willen bijdragen aan de oplossing van het probleem. Het betekent ook een stop op allerlei beleidsnotities. In plaats daarvan meedenken bij het formuleren van vraagstukken en het in beeld brengen van welke personen en organisaties daar mee te maken krijgen en hoe die bij elkaar gebracht kunnen worden. In Kampen wordt deze werkwijze uitgewerkt en het is naar onze mening ook de juiste invulling van het begrip  ‘regiegemeente’. In Epe wordt onder regiegemeente verstaan dat wij het beleid bepalen en anderen op verre afstand  uitvoering geven aan dat beleid.

Dit gedachtengoed doordrenkt alle beleidsvelden, of het nu gaat om de ontwikkeling van het LOG of het aanleggen van glasvezel in het buitengebied en in de kernen.  Het college legt de uitvoering buiten de deur en doet dus niets fout. 

Terecht legt de heer Cornielje de vinger bij de uitvoering van het glasvezelnet. Marktpartijen willen maar al te graag het glasvezel aanleggen in de kernen  en vervolgens willen we dat de provincie de niet rendabele gebieden oppakt. Met behulp van de provinciale  subsidie had wellicht de hele gemeente aangesloten kunnen worden. Voor de gemeente is het uiterst belangrijk om op het juiste moment de juiste voorwaarden te scheppen.

Deze starre houding doordrenkt ook andere beleidsgebieden, zoals ruimtelijke ordening. De fractie van SGP/CU heeft vorige maand een bedrijvenavond georganiseerd voor ondernemers uit onze gemeente. We zijn geschrokken van de reacties van de aanwezige ondernemers die overigens niet alleen maar vanuit onze achterban komen. Verschillende ondernemers deden een boekje open over de bedrijfsonvriendelijke houding die ze in dit gemeentehuis ervaren op het gebied van ruimtelijke ordening. Er is kennelijk iets aan de hand. Wij zullen onderzoek naar deze opmerkingen doen en gerichte vragen aan uw college hierover gaan stellen. 

Bij de aanvang van deze bestuursperiode  en vrijwel bij elke algemene beschouwing opnieuw, hebben we kritiek gehad op de bezuinigingen op het wegonderhoud. Een goed onderhouden infrastructuur is belangrijk voor een ieder in onze samenleving, zowel personen als bedrijven. Het is toch niet meer dan een noodzaak in deze tijd dat deze primaire voorzieningen op orde zijn. Het schetst onze verbazing niet als uit het nieuwe wegenbeleidsplan blijkt, dat de staat van onderhoud van onze wegen terugloopt. Er wordt  geld gereserveerd, omdat  de staat van onderhoud naar een bedenkelijk laag niveau dreigt af te zakken. Graag willen we middels een amendement het college vragen om het onderhoudsniveau van de wegen in de gemeente Epe te verhogen van  laag naar basis. Met name op het platteland is de intensiviteit en de zwaarte van het verkeer sterk toegenomen, terwijl het onderhoudsniveau laag werd aangehouden. Wij vrezen dat groot onderhoud noodzakelijk wordt en dat een laagje asfalt niet voldoende is.

Een ander belangrijk punt tenslotte, betreft de demografische ontwikkeling die uitwijst dat in Epe het aantal 75+ sterker zal groeien dan in de rest van Nederland. Dat stelt onze gemeente voor grote uitdagingen die in onze visie met partners opgelost moeten worden op lokaal niveau. Geen technische benadering vanuit een groot regionaal verband, maar herkenbaar in onze samenleving. De steeds ouder wordende mensen krijgen wel  gezondheidsproblemen en de zorg hiervoor zal een groot beslag gaan leggen op collectieve middelen. In dat licht is het belangrijk om onze voorzieningen op het gebied van gezondheidszorg en welbevinden goed tegen het licht te houden. Onze fractie vindt het terecht dat rolstoelen en andere voorzieningen hergebruikt worden. Er zal gezocht moeten worden naar een manier om de bestaande infrastructuur samen met partners in de gezondheidszorg te optimaliseren. Eerst door het probleem goed te verkennen en afspraken te maken wie wat gaat doen waarbij de gemeente kan faciliteren en regisseren. Nu de ambulance en de huisartsenpost verder weg zijn dan ooit tevoren, mogen we best  nadenken over uitbreiding van ons medisch centrum in Epe. We stellen ons voor dat meer specialistische hulp in het dorp geboden kan worden. Dit vergroot de mogelijkheid om langer zelfstandig te wonen en vraagt aanzienlijk minder  dure taxiritten. Tevens wordt de werkgelegenheid in onze gemeente hiermee gediend. En voordat u zegt dat dit geen taak is voor het college kan ik u melden dat uw voorgangers er wel over gedacht hebben. Dat geldt ook voor instellingen binnen onze gemeente. Uw regie functie vraagt om coördinatie in deze.

De fractie van de SGP/ChristenUnie is met het college verheugd dat de overlast door jeugdgroepen wat luwt. Helaas weten criminelen onze gemeente goed te vinden gezien de vele inbraken. Laten we als burgers de politie in dezen helpen en oren en ogen de kost geven.

De overheid heeft tot taak orde en recht te handhaven. Romeinen 13 is een belangrijk hoofdstuk uit de Bijbel dat nog steeds actueel is. Paulus leert in dat hoofdstuk dat de overheid een dienares van God is. Ook in de dagen van Paulus, de dagen van keizer Nero, was de overheid geroepen om orde en recht te handhaven, zodat mensen een stil en gerust leven zouden leiden. De apostel Paulus leert ons dankbaar te zijn voor de overheid. Helaas zijn er in onze tijd ook overheden die net als in Openbaringen 13 beschreven is, Gods Kerk willen verwoesten en God lasteren. We denken hierbij aan landen als Noord-Korea, Iran en Afghanistan. Christenen worden daar van overheidswege vervolgd.

Anderen geloven slechts in een neutrale overheid die volgens ons niet bestaat. Wij denken dat de westerse mens het christelijk geloof maar niet zo van zich kan schudden, omdat het denken en doen van vele generaties is gevormd door het christelijk geloof.  Gerechtigheid verhoogd een volk. Een oud spreekwoord zegt: wie goed doet, goed ontmoet.

De fractie van SGP/CU wil alle ambtenaren bedanken voor hun inzet voor de burgers van Epe. Onze fractie wenst dat college- en raadsleden de steun van God zullen ervaren in het komende jaar.

 



[1] Organiseren van openbaar bestuur: chirurgisch of organisch? Rietkerklezing Zwolle, 3-9-2013.